काठमाडौं : शुक्रबार (२०७५ जेठ ३) बिहान १ बजेदेखि लागू हुने गरी पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घटाइएको छ। नेपाल आयल निगमले बिहीबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पेट्रोल र डिजेल/मट्टीतेलको भाउ घटाएको जानकारी दिएको हो।
नयाँ मूल्यअनुसार पेट्रोल प्रतिलिटर १ रूपैयाँले सस्तो भएको छ भने डिजेल र मट्टीतेलको मूल्य प्रतिलिटर ३ रूपैयाँले घटेको छ।
निगमका अनुसार मूल्य समायोजनको निर्णय भारतीय आयल कर्पोरेसन (आइओसी) ले पठाएको पछिल्लो मूल्य सूचीका आधारमा गरिएको हो।
क्षेत्रअनुसार फरक दर
नयाँ दर देशभर एउटै दरमा लागू नहुने निगमले जनाएको छ। देशलाई तीन वर्गमा विभाजन गरी मूल्य निर्धारण गरिएको छ:
पहिलो वर्ग:
चारआली, विराटनगर, वीरगन्ज, जनकपुर, अमलेखगन्ज, भलवारी, नेपालगन्ज र धनगढी क्षेत्र
पेट्रोल: रु. १५४.५० प्रति लिटर
डिजेल/मट्टीतेल: रु. १३९.५० प्रति लिटर
दोस्रो वर्ग:
सुर्खेत र दाङ क्षेत्र
पेट्रोल: रु. १५६.०० प्रति लिटर
डिजेल/मट्टीतेल: रु. १४१.०० प्रति लिटर
तेस्रो वर्ग:
काठमाडौं, पोखरा र दिपायल क्षेत्र
पेट्रोल: रु. १५७.०० प्रति लिटर
डिजेल/मट्टीतेल: रु. १४२.०० प्रति लिटर
मूल्य निर्धारण प्रक्रिया
नेपाल आयल निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारबाट आफैं कच्चा तेल खरिद गर्दैन। उसले भारतको सरकारी कम्पनी आइओसीबाट प्रशोधित पेट्रोलियम पदार्थ-पेट्रोल, डिजेल, मट्टीतेल र एलपी ग्यास-खरिद गर्छ।
आइओसीले अन्तर्राष्ट्रिय बजारबाट किनेको कच्चा तेलको लागतमा प्रशोधन शुल्क, ढुवानी खर्च आदि जोडेर नेपालका लागि मूल्य निर्धारण गर्छ र हरेक १५-१५ दिनमा मूल्य सूची पठाउँछ।
त्यसपछि नेपाल आयल निगमले त्यो आधार मूल्यमा भन्सार महसुल, प्रशासनिक खर्च, ढुवानी लागत, डिलर कमिसन आदि थपेर उपभोक्ता मूल्य तय गर्छ।
यसरी पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य निर्धारणमा मुख्य भूमिका अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको भाउले खेल्ने गर्दछ।
